Filia nr 9, ul. Serbinowska 1A

28 lutego 2012 roku Kalisz będzie pisał dyktando. Śmiałkowie, którzy zechcieli i zechcą zgłosić swój udział w dyktandzie zmierzą się z pułapkami ortograficznymi przygotowanymi przez HALINĘ ZGÓŁKOWĄ, profesora zwyczajnego w Instytucie Filologii Polskiej UAM w Poznaniu, autorkę i współautorkę wielu poradników i słowników językowych, jurora konkursu „Mistrz Mowy Polskiej”.

Dyktando Kaliskie ma swe źródło w Ogólnopolskim Dyktandzie organizowanym od 1987 roku w Katowicach i będącym najstarszą i największą imprezą promującą kulturę języka polskiego. Twórcą Ogólnopolskiego Dyktanda była senator i wicemarszałek Senatu Krystyna Bochenek, zmarła tragicznie w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem 10 kwietnia 2010 roku. Do 2009 roku – w 14 edycjach – „narodową klasówkę” pisało ponad 50 tysięcy osób.

Oto przykład, na jakie pułapki i niespodzianki musieli być przygotowani jej uczestnicy:

Paręnaście staj od billboardu z reklamą Polskiego Koncernu Naftowego Orlen SA, tuż-tuż koło Głubczyc, barzanka zachwycała się wczesnoromantycznymi poezjami Novalisa, gdy niepostrzeżenie sfrunął owadożerny kobczyk, przysiadł na bufce, potem na mufce. (Zdanie prof. Edwarda Polańskiego).

Może by chciał ten ultra-Azjata zatańczyć breakdance lub shimmy z hożą call-girl? (prof. Bogusław Dunaj).

Dwóch nietzscheańskich ciemięzców, pojąwszy rzecz opacznie, zarzuciło nieopatrznie drapiestwo dwu zwycięzcom i dwóm zwyciężczyniom, każąc im za karę sczepić rozszczepiony szczep ze szczapą. (prof. Walery Pisarek).

Przybysz z Kioto, zjadłszy fondue i moroszki w „Karczmie Słupskiej” na środkowowschodniej Słowiańszczyźnie, przeglądał sczepione agrafką zdjęcia Pałacu Staszica i dzwonu Gratia Dei i słuchał w Radiu Zet reportażu o ekstraspecjalistach, którzy się zajmowali: jeden naprawą konsz, drugi wymianą kausz. (prof. Jerzy Bralczyk).

Przygotowana z okazji I KALISKIEGO DYKTANDA wystawa prezentuje podręczniki językowe z zasobów Filii nr 9 oraz pracowników Biblioteki. Najstarszą pokazywaną książką jest „GRAMATYKA JĘZYKA POLSKIEGO” autorstwa Adama Antoniego Kryńskiego wydana w 1910 roku. Eksponujemy również kilka wydań najpopularniejszego słownika ortograficznego autorstwa Stanisława Jodłowskiego i Witolda Taszyckiego, jak również popularne wielokrotnie wydawane poradniki: „Razem czy osobno” Ireny Arctowej oraz „Jak mówić i pisać poprawnie” Marii Nalepińskiej. Oglądając wystawę można także dostrzec ogromną różnicę w wyglądzie szaty wydawniczej i estetyki publikacji, które ukazywały się w latach 70-tych i 80-tych XX wieku, a tych, dostępnych dzisiaj. Widzimy to na przykładzie podręczników dla uczniów i poradników dla nauczycieli. Pięknie i kolorowo wydane współczesne publikacje to m.in. „Słownik współczesnego języka polskiego”, „Słownik ojczyzny polszczyzny” Jana Miodka, „Młodzieżowy słownik ortograficzny”, „Polski bez błędów. Poradnik językowy dla każdego”, „Słownik 100 tysięcy potrzebnych słów” Jerzego Bralczyka, „Ilustrowany słownik języka polskiego dla dzieci”. Nie zabrakło również niezwykle popularnych „Ortografii na wesoło” i „Gramatyki na wesoło”.

Informacje, które przekazujemy oglądającym wystawę dotyczą historii polskiej ortografii, jej zmian oraz zadań i postanowień Rady Języka Polskiego. Rymowanki i wiersze, jakie można przeczytać podczas oglądania służą zapamiętywaniu zasad reguł pisowni.

Życząc „połamania piór” wszystkim uczestnikom I KALISKIEGO DYKTANDA zapraszamy do obejrzenia wystawy.

Tekst: Joanna Mąkosza
Fot.: Anna Katarzyna Raczko
Kliknij na zdjęcie aby powiększyć obraz...