Biblioteka Główna, ul. Legionów 66

„(Nie)ludzki śmiech, czyli o komizmie w polskiej literaturze najnowszej” – spotkanie z prof. UAM dr. hab. Tomaszem Mizerkiewiczem (z cyklu „Spotkania z COOLturą”)

8 kwietnia 2011

„(Nie)ludzki śmiech, czyli o komizmie w polskiej literaturze najnowszej” to tytuł dziesiątych „Spotkań z COOLturą”. Zagadnienie omówił autor książki „Nić śmiesznego. Studia o komizmie w literaturze polskiej XX i XXI wieku”, prof. UAM dr hab. Tomasz Mizerkiewicz, a publiczność miała sporo okazji do śmiechu.

Profesor jest krytykiem literackim, teoretykiem i historykiem literatury, pracownikiem naukowym Instytutu Filologii Polskiej UAM w Poznaniu. Komizm zaprezentowany na spotkaniu był różnoraki – gość nie uniknął porównań do zwierząt (rżeć jak koń, rechotać jak żaba, beczeć, kwiczeć), diabłów, nie zabrakło też humoru nieco frywolnego. Poruszona problematyka nasuwa skojarzenie ze spotkaniem z dr. Tomaszem Gruchotem w 2009 roku, kiedy to wykład również dotyczył literackiego humoru, ale w nieco innym kontekście.

Moderator, dr hab. Piotr Łuszczykiewicz na wstępie przypomniał, że Arystoteles uważał komizm za dewiację. Wyjaśnił też, że obecnie na studiach komizmowi w literaturze poświęcone są specjalne zajęcia.

Goście wysłuchali fragmentów dwóch nagrań Grzegorza Ciechowskiego (pseudonim: Grzegorz z Ciechowa), zawierających diabelski, demoniczny śmiech. Dzięki prezentacji zapoznali się m.in. ze słowami Simona Critchleya, zawartymi w książce „Humor”: Jeżeli humor jest ludzki, to także, co ciekawe, ustanawia granicę człowieka. Lub, by wyrazić się lepiej: humor sprawdza, co oznacza być człowiekiem, poruszając się w tę i z powrotem w poprzek granicy oddzielającej człowieczeństwo od zwierzęcości, czyniąc ją niestabilną.

W przypadku książki Ignacego Karpowicza „Nowy kwiat cesarza” głównym omawianym tematem była śmieszność wynikająca z posiadania białej skóry podczas pobytu wśród czarnoskórych Etiopczyków. Humor w środkach komunikacji miejskiej został przedstawiony na przykładzie twórczości Mariusza Sieniewicza („Żydówek nie obsługujemy”) oraz Artura Daniela Liskowackiego („Capcarap”). Komizm wynikający z wyobcowania inteligenta we współczesnym świecie występuje u Adama Poprawy w książce „Walce wolne, walce szybkie”.

Profesor Mizerkiewicz odwołał się ponadto do dorobku literackiego takich autorów jak Jacek Dehnel, Joanna Bator, Jerzy Franczak i Janusz Rudnicki.

Pojawił się wątek aktualności humoru – coś, co kiedyś było śmieszne, dziś już może tracić na aktualności, nie pasować do realiów współczesnych czasów, a w konsekwencji nie bawić tak jak kiedyś.

Na zakończenie, z udziałem publiczności, rozwinięto zagadnienie częstego pojawiania się zwierząt w scenach komicznych oraz dyskutowano nad dylematem, czy słowo „nieludzki” musi oznaczać „zwierzęcy”. Szczególnie zabawna okazała się przytoczona przez profesora opowieść o pechowym myśliwym i jego przygodach z niedźwiedziem.

Czytelnicy mogli także kupić książkę prof. Mizerkiewicza oraz uzyskać dedykację.

Tekst, fot.: Marcin Galant

Kliknij na zdjęcie aby powiększyć obraz...