Filia nr 9, ul.
Serbinowska 1A
Wystawa „Literatura nagrodzona. Literacka
Nagroda Nobla i Nagroda NIKE”
5 - 30 listopada 2009
Jesienią dokonywane są podsumowania
mijającego roku w wielu dziedzinach życia kulturalnego i naukowego. W
październiku ogłaszane są nazwiska laureatów
Nagrody Nobla, przyznawanej od 1901 roku, a sama nagroda wręczana
jest w grudniu w Sztokholmie. Obok laureatów w dziedzinie fizyki, chemii,
fizjologii lub medycyny, Pokojowej Nagrody Nobla i, przyznawanej przez Bank
Szwecji od 1968 r., Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii, nagradzani są
również pisarze. Literacką Nagrodę Nobla
przyznaje Królewska Szwedzka Akademia Nauk.
Kandydatów do nagrody mogą zgłaszać poprzedni
jej laureaci, członkowie podobnych akademii w innych państwach, profesorowie
literatury i historii literatury z uczelni akademickich, przewodniczący
związków pisarzy, PEN-klubów z całego świata oraz sami członkowie Szwedzkiej
Akademii. Spośród ok. 500 nazwisk wyłanianych jest ostatecznie przed
wakacjami 5 do 8, by we wrześniu wybrać laureata, którego nazwisko zostaje
ogłoszone w październiku.
W roku 2009 Nagrodę Nobla w
dziedzinie literatury otrzymała HERTA MÜLLER,
niemieckojęzyczna pisarka, urodzona w Rumunii, której twórczość zdominowana
jest przez doświadczenie totalitaryzmu. W Polsce, wydawnictwo „Czarne”
opublikowało m.in.: „Dziś wolałabym siebie nie spotkać”, „Niziny”, „Głód i
jedwab”.
Wśród wielu nagród literackich przyznawanych
w Polsce wielką wagę i prestiż posiada Nagroda
„Nike”, przyznawana od 1997 roku. Główną inicjatorką powołania tej
nagrody jest Henryka Bochniarz – była minister przemysłu, od 1999 r.
prezydent Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych „Lewiatan”. W jury
zasiadają twórcy i krytycy literatury, do niedawna np.
prof. Maria
Janion, czy goszczący 16 listopada 2009 r. w kaliskiej MBP
prof.
Przemysław Czapliński.
Po prezentacji dwudziestu nominowanych
utworów na łamach „Gazety Wyborczej” jury
wyłania siedem książek – finalistek i z nich typuje tę, która zwycięża.
Osobno przyznają swoją „Nike” czytelnicy. Werdykt ogłaszany podczas
uroczystej gali w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego, a laureat otrzymuje
statuetkę dłuta prof. Gustawa Zemły i czek na 100 tys. złotych.
Wśród nominowanych w bieżącym roku książek
znalazł się tylko jeden tom poezji, i to właśnie on zwyciężył.
Nagrodzony tom poetycki
„PIOSENKA O ZALEŻNOŚCIACH I
UZALEŻNIENIACH” autorstwa
EUGENIUSZA TKACZYSZYNA-DYCKIEGO – wydany
został przez BIURO LITERACKIE i uznany za
najlepszą książkę 2009 roku. Przyznało
ją Jury w składzie: Edward Balcerzan, Grażyna Borkowska (przew.), Tadeusz
Bradecki, Kinga Dunin, Tomasz Fiałkowski, Marcin Król, Dariusz Nowacki,
Marta Wyka.
Nagrodę publiczności, w głosowaniu
czytelników „Gazety Wyborczej”, otrzymał
KRZYSZTOF VARGA za książkę „GULASZ Z TURULA”.
Materiały prezentowane na wystawie akcentują
postacie polskich laureatów literackiej Nagrody Nobla i ich twórczość.
W roku 1904 nagrodę otrzymał Henryk Sienkiewicz,
w 1925 Władysław Stanisław Reymont, w 1981 Czesław Miłosz i w 1996 Wisława
Szymborska. Wyeksponowano również sylwetki laureatów literackiego
Nobla z lat 2000 – 2009.
Wśród książek uhonorowanych tytułem „Nike”
znalazły się, m.in. powieści Olgi Tokarczuk –
„Dom dzienny, dom nocny”, „Prawiek i inne czasy” i
„Bieguni”, „Paw królowej” Doroty
Masłowskiej, „Pod mocnym aniołem”
Jerzego Pilcha, czy wspaniały portret
rodziny zasłużonych drukarzy i wydawców - Mortkowiczów nakreślony przez
Joannę Olczak-Ronikier w książce
„W ogrodzie pamięci”.
Tekst, fot.: Joanna Mąkosza
Kliknij na zdjęcie aby powiększyć obraz...