Logo Biblioteki Publicznej

Miejska Biblioteka Publiczna im. Adama Asnyka w Kaliszu

Filia nr 9, ul. Serbinowska 1A

Wystawa „Literatura nagrodzona. Literacka Nagroda Nobla i Nagroda NIKE”

5 - 30 listopada 2009

Jesienią dokonywane są podsumowania mijającego roku w wielu dziedzinach życia kulturalnego i naukowego. W październiku ogłaszane są nazwiska laureatów Nagrody Nobla, przyznawanej od 1901 roku, a sama nagroda wręczana jest w grudniu w Sztokholmie. Obok laureatów w dziedzinie fizyki, chemii, fizjologii lub medycyny, Pokojowej Nagrody Nobla i, przyznawanej przez Bank Szwecji od 1968 r., Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii, nagradzani są również pisarze. Literacką Nagrodę Nobla przyznaje Królewska Szwedzka Akademia Nauk.

Biblioteka w Kaliszu - Filia nr 9 - Nagroda Nobla i NIKE

Kandydatów do nagrody mogą zgłaszać poprzedni jej laureaci, członkowie podobnych akademii w innych państwach, profesorowie literatury i historii literatury z uczelni akademickich, przewodniczący związków pisarzy, PEN-klubów z całego świata oraz sami członkowie Szwedzkiej Akademii. Spośród ok. 500 nazwisk wyłanianych jest ostatecznie przed wakacjami 5 do 8, by we wrześniu wybrać laureata, którego nazwisko zostaje ogłoszone w październiku.

Biblioteka w Kaliszu - Filia nr 9 - Nagroda Nobla i NIKE

W roku 2009 Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury otrzymała HERTA MÜLLER, niemieckojęzyczna pisarka, urodzona w Rumunii, której twórczość zdominowana jest przez doświadczenie totalitaryzmu. W Polsce, wydawnictwo „Czarne” opublikowało m.in.: „Dziś wolałabym siebie nie spotkać”, „Niziny”, „Głód i jedwab”.

Wśród wielu nagród literackich przyznawanych w Polsce wielką wagę i prestiż posiada Nagroda „Nike”, przyznawana od 1997 roku. Główną inicjatorką powołania tej nagrody jest Henryka Bochniarz – była minister przemysłu, od 1999 r. prezydent Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych „Lewiatan”. W jury zasiadają twórcy i krytycy literatury, do niedawna np. prof. Maria Janion, czy goszczący 16 listopada 2009 r. w kaliskiej MBP prof. Przemysław Czapliński.

Po prezentacji dwudziestu nominowanych utworów na łamach „Gazety Wyborczej” jury wyłania siedem książek – finalistek i z nich typuje tę, która zwycięża. Osobno przyznają swoją „Nike” czytelnicy. Werdykt ogłaszany podczas uroczystej gali w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego, a laureat otrzymuje statuetkę dłuta prof. Gustawa Zemły i czek na 100 tys. złotych.

Wśród nominowanych w bieżącym roku książek znalazł się tylko jeden tom poezji, i to właśnie on zwyciężył.

Nagrodzony tom poetycki „PIOSENKA O ZALEŻNOŚCIACH I UZALEŻNIENIACH” autorstwa EUGENIUSZA TKACZYSZYNA-DYCKIEGO – wydany został przez BIURO LITERACKIE i uznany za najlepszą książkę 2009 roku.  Przyznało ją Jury w składzie: Edward Balcerzan, Grażyna Borkowska (przew.), Tadeusz Bradecki, Kinga Dunin, Tomasz Fiałkowski, Marcin Król, Dariusz Nowacki, Marta Wyka.

Biblioteka w Kaliszu - Filia nr 9 - Nagroda Nobla i NIKE Biblioteka w Kaliszu - Filia nr 9 - Nagroda Nobla i NIKE

Nagrodę publiczności, w głosowaniu czytelników „Gazety Wyborczej”, otrzymał KRZYSZTOF VARGA za książkę „GULASZ Z TURULA”.

Materiały prezentowane na wystawie akcentują postacie polskich laureatów literackiej Nagrody Nobla i ich twórczość. W roku 1904 nagrodę otrzymał Henryk Sienkiewicz, w 1925 Władysław Stanisław Reymont, w 1981 Czesław Miłosz i w 1996 Wisława Szymborska. Wyeksponowano również sylwetki laureatów literackiego Nobla z lat 2000 – 2009.

Wśród książek uhonorowanych tytułem „Nike” znalazły się, m.in. powieści Olgi Tokarczuk – „Dom dzienny, dom nocny”, „Prawiek i inne czasy” i „Bieguni”, „Paw królowej” Doroty Masłowskiej, „Pod mocnym aniołem” Jerzego Pilcha, czy wspaniały portret rodziny zasłużonych drukarzy i wydawców - Mortkowiczów nakreślony przez Joannę Olczak-Ronikier w książce „W ogrodzie pamięci”.

       

Tekst, fot.: Joanna Mąkosza
Kliknij na zdjęcie aby powiększyć obraz...