Biblioteka Główna, ul. Legionów 66

„Być arystokratą, dar losu czy klątwa?” – taki intrygujący tytuł nadali organizatorzy spotkaniu, które odbyło się 27 marca br. w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Adama Asnyka w Kaliszu, jako szóste już z kolei „Spotkanie z COOLturą”.

Bohaterem wieczoru był – jak należałoby z wszelkimi szykanami napisać – dr Wojciech Antoni hrabia Wielopolski. Dotychczas znany kaliszanom głównie w roli wykładowcy polonistyki i badacza polskiego życia literackiego II połowy XX wieku, objawił się gościom biblioteki jako potomek znamienitego rodu i spadkobierca jego dorobku politycznego, duchowego i materialnego, wraz z wiążącymi się z tym dylematami i kontrowersjami. Jak na wykładowcę uniwersyteckiego przystało, dr Wielopolski solidnie przygotował się do spotkania, wybierając jako ilustracje dziesiątki unikalnych fotografii, kopii historycznych dokumentów i listów wybranych z ogromnego archiwum domowego. Publiczność miała okazję usłyszeć fragmenty: Nadania tytułu hrabiowskiego przez Cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego Ferdynanda III oraz Nadania podkanclerstwa koronnego przez Jana III Sobieskiego, w specjalnie na ten wieczór przygotowanych tłumaczeniach z łaciny pióra Marka Zakrzewskiego, poznańskiego filologa klasycznego. Dokumenty te otworzyły fascynującą podróż multimedialną, rozpoczynającą się od XIV wieku. Pokazując swoich przodków i skoligacone z nimi rody m.in. Myszkowskich, Komorowskich, Potockich i  Walewskich, Wojciech Wielopolski roztoczył barwną opowieść o wzlotach i upadkach, rodzących się i znikających fortunach, ludziach gwałtownych i ofiarach spisków, której momentem kulminacyjnym była prezentacja tragicznych losów margrabiego Aleksandra Wielopolskiego.

Ostatni fragment spotkania poświęcony był wiekowi XX. Bohater wieczoru mówił o przodkach, których miał już okazję poznać. Skrócił się wyraźnie dystans, wspomnienia stały się cieplejsze, choć przez to nie mniej dramatyczne. Bardzo mocnym akcentem okazały się fragmenty niepublikowanych pamiętników Antoniego Wielopolskiego, ojca Wojciecha. Fragmenty dotyczące m.in. zapisów okrutnych zdarzeń rewolucji październikowej zaprezentowali aktorzy Mirosława Sapa i Jacek Mrówczyński. Opisy te, podobne do obserwacji Witkacego, okazały się świetnym uzupełnieniem prezentowanego na samym początku fragmentu „Dziennika” Witolda Gombrowicza poświęconego arystokracji.

Kiedy zdawało się, że spotkanie zmierza ku końcowi, sprowokowany przez moderatora, dr. Piotra Łuszczykiewicza, Wojciech Wielopolski wyciągnął i odczytał dramatyczny, nigdy zresztą niewysłany, list do swego ojca, poświęcony sytuacji arystokraty, zanurzonego w PRL-owskiej grotesce. Ten wzruszający moment zakończył spotkanie, które zgromadziło ogromną publiczność. Na szczęście organizatorzy przewidzieli kłopoty z nadfrekwencją i umieścili w drugiej sali telebim, na którym kolejnych kilkadziesiąt osób mogło przyglądać się wszystkim atrakcjom wieczoru.

Tekst: Karena Łuszczykiewicz
Fot.: Marcin Galant
Kliknij na zdjęcie aby powiększyć obraz...