Biblioteka Główna, Legionów 66

„Tych miasteczek nie ma już… Żydowskie pejzaże we wspomnieniach i kreacjach artystycznych” – spotkanie z Piotrem Szewcem, 12 maja 2008

W ramach II Dni Kultury Żydowskiej w Kaliszu, w piękne majowe popołudnie, w Bibliotece Głównej odbyło się spotkanie z Piotrem Szewcem – wybitnym polskim prozaikiem i poetą, jednym z najciekawszych twórców współczesnej literatury, który - jak sam zauważył - tematykę żydowską podjął z wyboru, czysto fikcjonalnie.

Szewc jest  laureatem ważnych nagród literackich m.in. Nagrody im. Stanisława Piętaka i Nagrody im. Stanisława Wyspiańskiego, na co dzień redaktorem „Nowych Książek”, na łamach których przeprowadził rozmowy z wieloma ważnymi twórcami: Stanisławem Barańczakiem, Michałem Głowińskim, Julią Hartwig, Pawłem Hertzem czy Jackiem Łukasiewiczem.

Debiutował w 1983 roku tomikiem poetyckim Świadectwo, ale wielki rozgłos przyniosła mu słynna – tłumaczona na wiele języków – mikropowieść Zagłada. Zebrani w kaliskiej książnicy goście mieli nie tylko sposobność poznać okoliczności powstania tego rozbudowanego opowiadania, ale także niepowtarzalną okazję usłyszeć autorską interpretację fragmentów dzieła. Książka, wielokrotnie wznawiana i nagradzana, doczekała się kontynuacji. Następne powieści Zmierzchy i poranki (finalistka nagrody literackiej NIKE) oraz Bociany nad powiatem układają się już w rodzaj trylogii. 

Szerszemu odbiorcy Piotr Szewc kojarzy się przede wszystkim jednak jako autor dwóch książek związanych z osobą Juliana Stryjkowskiego, czołowego reprezentanta, klasyka nurtu żydowskiego, autora Austerii i Głosów w ciemności.  Będąc przyjacielem i towarzyszem ostatnich, trudnych lat życia wielkiego pisarza, pełniąc rolę sekretarza literackiego namówił go na niezwykle ważny wywiad rzekę Ocalony na Wschodzie.  Rozmowy zaczęły się w styczniu 1989 i początkowo miały obejmować kilkunastostronicowy dokument wspomnieniowy, z czasem jednak, jak wspominał autor, „materia tego, o czym mówiliśmy nas wessała, poniosło nas obu”. Ostatecznie skończyło się na opasłym, kilkusetstronicowym tomie. Drugą książką, poświęconą Stryjkowskiemu, jest Syn kapłana. Napisana już po jego śmierci, jest świadectwem bliskości autora z niełatwym, ale wybitnym, wręcz genialnym człowiekiem. Bardzo zdyscyplinowana, pełna pokory i szacunku dla mistrza, niezwykle osobista, ułożona w formie krótkich akapitów, stanowiących zamknięte całości, proza wręcz reportersko-fotograficzna jest portretem człowieka, jakiego zapamiętał Szewc.

Złożone nieoczekiwanie oświadczenie bohatera spotkania o zaprzestaniu pisania powieści zaskoczyło zebranych: „nie będę już pisał prozy, mam poczucie, że to co najkonieczniejsze już napisałem, boję się, że zacznę robić to gorzej”. Prowadzący spotkanie Piotr Łuszczykiewicz (specjalista od poezji współczesnej) natychmiast skierował uwagę zebranych na twórczość poetycką Szewca i jego niedawno opublikowaną kontynuację lirycznych poszukiwań. Tomik Całkiem prywatnie okazał się ciekawym, rozdyskutowanym ze współczesnością głosem poety broniącego się przed tym, co wulgarne i chamskie. Atrakcyjny językowo, trochę ironiczny, może sarkastyczny sposób wyrażania myśli bardzo przypadł do gustu słuchaczom. Ostatecznie, nie co dzień kaliszanie mają sposobność posłuchać autora z „najwyższej półki”, twórcę niezwykle cennego i ważnego, na stałe osadzonego w pejzażu współczesnej polskiej literatury.

 Karena Łuszczykiewicz

Fot. Karena Łuszczykiewicz